به گزارش روابط عمومی معاونت توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی ایران، نخستین جشنواره مدیریت دانش دانشگاه علوم پزشکی ایران به همت فاطمه شهریاری مدیر تحول و توسعه دانشگاه، با حضور مسئولان وزارت بهداشت و درمان آموزش پزشکی و دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار شد.

مدیریت دانش، راهبردی برای تبدیل تجربه‌های فردی به سرمایه سازمانی است

دکتر احمد جوانمرد در نخستین جشنواره مدیریت دانش و تجربه‌نگاری دانشگاه، با اشاره به اهمیت دانش در نظام سلامت اظهار کرد: نظام سلامت، نظامی دانش‌محور است که تصمیم‌گیری‌های آن با سلامت و جان انسان‌ها ارتباط مستقیم دارد؛ ازاین‌رو، بهره‌گیری از دانش و تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد، ضرورتی اساسی در مدیریت این حوزه محسوب می‌شود.

رئیس مرکز تحول و توسعه مدیریت وزارت بهداشت، با بیان اینکه مدیریت دانش به معنای سامان‌دهی دانسته‌ها و تجربه‌های اعضای یک سازمان است، افزود: بخش قابل توجهی از دانش افراد به‌صورت نهفته و در قالب تجربه‌های شخصی باقی می‌ماند. مدیریت دانش به دنبال شناسایی و استخراج این دانش پنهان و تبدیل آن به دانش آشکار، مستند و قابل استفاده برای سایر اعضای سازمان است.

وی مدیریت دانش را فرایندی نظام‌مند شامل شناسایی، خلق، نگهداری، ذخیره‌سازی، اشتراک‌گذاری و بهره‌گیری از دانش دانست و تصریح کرد: هدف از اجرای این فرایند، ثبت تجربیات و اطلاعات ارزشمند در حافظه سازمانی و فراهم‌کردن امکان استفاده مجدد از آن‌ها در سطوح مختلف مدیریتی و اجرایی است.

جوانمرد در ادامه، با تشریح هرم دانش، به ارتباط میان داده، اطلاعات، دانش و خرد اشاره کرد و گفت: داده‌ها در فرایند پردازش و معنا‌بخشی به اطلاعات تبدیل می‌شوند و اطلاعات با ترکیب تجربه و شناخت، زمینه شکل‌گیری دانش را فراهم می‌کنند. در نهایت، به‌کارگیری دانش و قدرت تحلیل و قضاوت، به خرد منتهی می‌شود.

وی با اشاره به مفاهیم یادگیری سازمانی و سازمان یادگیرنده، بر اهمیت توجه به سازوکارهایی تأکید کرد که از طریق آن‌ها دانش فردی به دانش جمعی تبدیل شده و زمینه یادگیری مستمر و ارتقای عملکرد سازمان فراهم می‌شود.

تأکید دکتر ظفری بر حفظ سرمایه‌های فکری سازمان

دکتر نصرت‌اله ظفری نیز در ادامه با اشاره به اهمیت بهره‌گیری از ظرفیت علمی دانشکده مدیریت دانشگاه اظهار کرد: یکی از اقدامات مهم در این زمینه، پیوند میان دانش علمی اعضای هیئت علمی دانشکده مدیریت و تجربه‌های اجرایی مدیران و کارکنان دانشگاه است تا از طریق تعریف پروژه‌های مشترک، زمینه شناسایی، اصلاح و بهبود فرایندهای سازمانی فراهم شود.

وی با اشاره به ضرورت حفظ سرمایه‌های فکری سازمان افزود: تجربه‌ها و دانش حاصل از فعالیت مدیران و کارکنان، بخشی از سرمایه‌های ارزشمند دانشگاه است و نباید با جابه‌جایی مدیران یا بازنشستگی کارکنان از دسترس سازمان خارج شود. مستندسازی این تجربیات، امکان انتقال دانش، استفاده مجدد از راهکارهای موفق و جلوگیری از تکرار اشتباهات و تحمیل هزینه‌های غیرضروری را فراهم می‌کند.

ظفری همچنین احیای ساختار تحول اداری دانشگاه را از اقدامات مهم در راستای تقویت نظام کنترل‌های داخلی برشمرد و گفت: تحول اداری باید به‌عنوان یکی از سازوکارهای نظارتی و اصلاحی دانشگاه، در حوزه‌های مختلف از جمله منابع انسانی و فرایندهای اداری نقش‌آفرینی کند.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه بررسی پرونده‌های پرسنلی و حقوق و مزایای کارکنان تصریح کرد: تاکنون بیش از هزار پرونده از مجموع پرونده‌های مورد بررسی، ارزیابی شده و در جریان این بررسی‌ها، حدود ۶۰۰ مورد اصلاح رویه انجام شده است. این اقدامات با هدف شناسایی مطالبات و حقوق مغفول‌مانده کارکنان و اصلاح فرایندهای مرتبط صورت گرفته است.

معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه، اعتماد کارکنان را یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های مدیریتی دانست و تأکید کرد: هدف از بررسی پرونده‌های پرسنلی، صیانت از حقوق کارکنان و اطمینان از اجرای صحیح مقررات است؛ ازاین‌رو، باید زمینه‌ای فراهم شود که کارکنان، این اقدامات را در راستای احقاق حقوق خود و بهبود نظام اداری بدانند.

وی در ادامه، با اشاره به اهمیت موضوع تاب‌آوری در شرایط کنونی کشور، انتخاب این موضوع برای تجربه‌نگاری را اقدامی ارزشمند دانست و بر ضرورت تبدیل جشنواره به یک فرایند مستمر باتوجه به شرایط کشور، تأکید کرد.

ظفری با تأکید بر ضرورت ایجاد دبیرخانه دائمی مدیریت دانش و تجربه‌نگاری در دانشگاه علوم پزشکی ایران، خاطرنشان کرد: خروجی این حرکت باید به‌صورت یک سامانه پویا، قابل دسترس و کاربردی در اختیار مدیران و کارکنان قرار گیرد تا تجربیات ثبت‌شده صرفاً در قالب اسناد و گزارش‌ها باقی نمانند، بلکه در اصلاح فرایندها و ارتقای عملکرد بخش‌های مختلف دانشگاه مورد استفاده قرار گیرند.

وی در پایان، ضمن قدردانی از برگزارکنندگان جشنواره و مشارکت اعضای هیئت علمی و کارکنان، ابراز امیدواری کرد با استمرار این حرکت و تقویت همکاری‌های علمی و اجرایی، زمینه بهبود فرایندهای سازمانی، حفظ دانش سازمانی و ارتقای بهره‌وری در دانشگاه فراهم شود.

مدیریت دانش باید به تصمیم‌سازی و حل مسائل واقعی دانشگاه منجر شود

همچنین دکتر پیمان نامدار در ادامه این جشنواره با اشاره به تجربه مدیریت بحران در حوزه سلامت اظهار کرد: تجربه بحران‌های اخیر، از جمله جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، نشان داد که بیمارستان‌ها و مجموعه‌های مختلف دانشگاه در حوزه‌های درمان، بهداشت، پشتیبانی، غذا و دارو و حراست، ظرفیت قابل توجهی برای مدیریت شرایط بحرانی دارند؛ با این حال، ضروری است این تجربه‌ها مستندسازی و به پروتکل‌ها و دستورالعمل‌های مشخص تبدیل شوند تا در شرایط مشابه، تصمیم‌گیری و اقدام بدون اتلاف وقت انجام شود.

مشاور اجرایی و مدیر حوزه ریاست دانشگاه علوم پزشکی ایران افزود: یکی از پرسش‌های اساسی این است که آیا برای مواجهه با شرایط اضطراری، فرایندهای مشخص و مدونی در اختیار بیمارستان‌ها و واحدهای دانشگاه قرار دارد یا در زمان وقوع بحران، ناچار به برگزاری جلسات و تصمیم‌گیری‌های مجدد خواهیم بود؟ مدیریت دانش می‌تواند با ثبت تجربه‌ها و تدوین دستورالعمل‌های کاربردی، زمینه آمادگی بیشتر مجموعه را فراهم کند.

نامدار با تأکید بر اهمیت مشارکت کارکنان در شناسایی مسائل و ارائه راهکارها تصریح کرد: کارکنان و اعضای هیئت علمی به دلیل حضور مستقیم در محیط کار، شناخت دقیقی از چالش‌ها و ظرفیت‌های موجود دارند. بنابراین، باید سازوکاری ایجاد شود که پیشنهادهای آنان صرفاً در سامانه‌ها ثبت نشود، بلکه مورد بررسی قرار گیرد و نتیجه آن نیز به پیشنهاددهنده اعلام شود.

وی با اشاره به تجربه اجرای طرح ارائه خدمات پزشکی و پرستاری در منزل در دانشگاه علوم پزشکی قزوین گفت: این طرح با اتکا به پیشنهاد یکی از کارکنان و حمایت از ایده اولیه او شکل گرفت و در ادامه، علاوه بر ایجاد دستاوردهای علمی و پژوهشی، به تصویب تعرفه مشخص برای ارائه خدمات در منزل منجر شد. اجرای این طرح با کاهش فشار بر تخت‌های بیمارستانی، امکان تداوم مراقبت از بیماران پس از ترخیص و پیگیری وضعیت آنان را فراهم کرد. این تجربه نشان می‌دهد که توجه به ایده‌های کارکنان می‌تواند به راهکارهایی اثربخش برای حل مسائل نظام سلامت منجر شود.

مشاور اجرایی و مدیر حوزه ریاست دانشگاه، با اشاره به ظرفیت‌های علمی و اجرایی دانشگاه علوم پزشکی ایران خاطرنشان کرد: برخورداری از دانشکده مدیریت مستقل، ظرفیت ارزشمندی برای بهره‌گیری از دانش تخصصی در کنار تجربه‌های اجرایی مجموعه دانشگاه است. استفاده هدفمند از این ظرفیت می‌تواند زمینه ارتقای فرایندها، توسعه خدمات و بهره‌برداری بهتر از فرصت‌های موجود، از جمله در حوزه بین‌الملل و جذب دانشجویان خارجی را فراهم کند.

وی همچنین با اشاره به چالش‌های مالی و معیشتی دانشگاه و ضرورت مدیریت منابع افزود: حفظ نظم در پرداخت‌های پرسنلی و استمرار ارائه خدمات، در شرایط محدودیت منابع و تأخیر در پرداخت مطالبات بیمه‌ای، نیازمند تصمیم‌گیری مؤثر، اصلاح فرایندها و استفاده از تجربه‌های مدیریتی است. بخشی از دستاوردهای دانشگاه در این حوزه، حاصل به‌کارگیری دانش و تجربه انباشته‌شده در مجموعه است.

دکتر نامدار در پایان، ضمن قدردانی از برگزارکنندگان جشنواره و مشارکت کارکنان و اعضای هیئت علمی، ابراز امیدواری کرد با تقویت فرهنگ مشارکت، ثبت و به‌کارگیری ایده‌ها و انتقال تجربه‌های سازمانی، مسیر ارتقای عملکرد دانشگاه، افزایش رضایتمندی مردم و توسعه نظام سلامت هموارتر شود.

در پایان این مراسم، از افراد و آثار برتر در حوزه‌های مختلف مدیریت دانش و ارزیابی توسط آقایان دکتر جوانمرد، دکتر ظفری، دکتر نامدار، دکتر سرابی و خانم شهریاری تقدیر شد.